Watered Stock / Cổ Phiếu No Nước

Cổ phiếu no nước là thuật ngữ giới đầu tư hay sử dụng vào thế kỷ XIX, chỉ loại cổ phiếuđược các công ty phát hành với một trị giá lạm phát, tức là xa với giá trị ghi sổ của nó. Cần lưu ý là giá trị lạm phát này không phải tạo ra từ thị trường mà là từ chính công ty niêm yết cổ phiếu đó vào lần đầu tiên phát hành ra công chúng (IPO). Cổ phiếu no nước đã được niêm yết với giá khống ngay từ thị trường sơ cấp nên ảnh hưởng rất nhiều đến tình hình cung cầu trên thị trường trên thị trường thứ cấp do gây ra sự sai lệch khi đánh giá trị giá và triển vọng của cổ phiếu. Ở thế kỷ trước, thường người ta lợi dụng sự thiếu hiểu biết và khan hiếm về thông tin để bán các cổ phiếu no nước cho các cổ đông chưa có kinh nghiệm. Từ ngữ no nước được mượn từ cách buôn gia súc trước đây: cho gia súc ăn thật nhiều muối trên đường đi đến chợ, chúng sẽ khát nước rồi cho chúng uống thật nhiều nước ngay trước khi cân để gia tăng trọng lượng một cách giả tạo. Cổ phiếu no nước cũng vậy, chẳng hạn một doanh nhân không lương thiện có thể chỉ trả 500 triệu đồng để mua một công ty, rồi phát hành các cổ phần trị giá một tỷ đồng. Ông ta có thể bán hết các cổ phần cho người khác, và bỏ túi 500 triệu lợi nhuận mà chưa hề kinh doanh sản xuất gì hoặc có thể ông ta chỉ bán phân nửa số cổ phần theo giá giả tạo như thế để thu hồi vốn đã bỏ ra, còn vẫn giữ lại cho mình nửa tổng số cổ phần còn lại. Như thế ông ta sẽ được chia phân nửa tổng số lãi cổ phần của công ty mà thực ra không phải tốn đồng xu cắc bạc nào mua cổ phiếu. Nhờ đề cao đạo đức kinh doanh, đồng thời nhờ các qui định chặt chẽ của nhà nước, ngày nay các kiểu làm ăn như trên hầu như không còn tồn tại nữa. Mọi công ty niêm yết đều phải công bố bản cáo bạch tới cơ quan chứng khoán có thẩm quyền và tới công chúng, nên ít nhất phần nào các nhà đầu tư cũng có thể tính toán được trị giá gốc của cổ phiếu. Khi đã đuợc đưa vào mua bán thì giống như giá cả của hầu hết tất cả mọi hàng hoá khác trên thế giới, giá cổ phiếu đó sẽ phần lớn do qui luật cung cầu trên thị trường quyết định - thể hiện kỳ vọng về khả năng sinh lời của cổ phiếu trong tương lai.  Vậy, nói cho cùng, điều quan trọng nhất khi mua cổ phiếu là khả năng sinh lợi và các triển vọng tăng trưởng của công ty, chứ không phải tổng trị giá nhà xưởng và máy móc thiết bị của nó. Cổ phiếu của đa số công ty lớn thường được bán với một giá cao hơn nhiều so với giá trị ghi sổ của nó - đôi khi cao gấp đôi hay gấp ba lần thì đây không được gọi là cổ phiếu no nước, không được coi là lạm phát giá trị vì nó hàm chứa trong đó tiềm năng sinh lời cao trong tương lai. Ngược lại có những công ty đòi hỏi phải đầu tư lớn vài tài sản cố định, như các công ty đường sắt, giá cổ phiếu bán ra thường thấp hơn giá ghi sổ rất nhiều vì suất sinh lời thường thấp.