Social Welfare Function / Hàm Phúc Lợi Xã Hội

Sự biểu thị các mục tiêu của xã hội trong đó mức phúc lợi xã hội được trình bày dưới dạng một hàm số của cách phân bổ nguồn lực. Dưới dạng do A-Bergson đưa ra, phúc lợi xã hội thường dược biểu thị thành một hàm thỏa dụng của các cá nhân tạo thành xã hội. Tuy nhiên, những biến số khác cũng có thể được đưa vào. Dưới dạng này, hàm phúc lợi xã hội về cơ bản là hàm tùy ý bỏi vì nó là sự phân tích hàm được áp đặt từ bên ngoài và không có một chỉ dẫn nào cho nhúng ta biết hàm này được hình thành như thế nào. Người ta có thể hình dung rằng nó được những nhà lập pháp, những công chức nhà nước hay một “siêu nhân” về đạo đức theo cách nói của I.M.D. Little quyết định. Khái niệm này được chứng tỏ là hữu ích trong phân tích đơn thuần mang tính lý thuyết, cho phép định nghĩa tối ưu xã hội là sự phân bổ tốt nhất nguồn lực của xã hội. K.J.Arrrow đã phân tích quá trình mà theo đó một hàm phúc lợi xã hội có thể được hình thành, ông lập luận rằng một hàm phúc lợi xã hội chỉ là một khái niệm có căn cứ nếu nó được rút ra từ những sở thích của các cá nhân tạo thành xã hội. Sử phân tích của Arrrow, được đăng tải đầy đủ trong tác phẩm của ông về Sự lựa chọn của xã hội và những giá trị cá nhân (tái bản lần thứ hai, Wiley, New York, 1963), dựa trên quan điểm cho rằng một hàm phúc lợi xã hội tương đương với một nguyên tắc quyết định hay một “hiến pháp”. Khi đó, ông xem xét một nguyên tắc có thể được hình thành mà đáp dứng những tiêu chuẩn “hợp lý” hay không. Những tiêu chuẩn này bao gồm: 1. Sự hợp lý mang tính tập thể - hàm phúc lợi xã hội sẽ chỉ ra sự lựa chọn giữa các phương án dựa trên cơ sở một mô hình đã cho nào đó của những sở thích cá nhân đối với những phương án sẵn có; 2. Nguyên lý Pareto – nếu mọi cá nhân trong xã hội thích A hơn B, khi đó A đứng ở bậc trên trong hàm phúc lợi xã hội. 3. Tính độc lập của những phương án không thích hợp – sự lựa chọn của xã hội từ một nhóm những phương án chỉ phụ thuộc vào các sở thích cá nhân đối với những phương án đó. Như vậy, nếu chúng ta đang lựa chọn giữa A, B, và C, tất cả những gì cần quan tâm là những sở thích của các cá nhân liên quan đến A, B, thái độ của họ đối với, chẳng hạn, O và E không sẵn có, là không thích hợp. 4. Phi độc tài – không có một cá nhân nào mà những sở thích của anh ta ngẫu nhiên gạt bỏ được những sở thích của mọi người khác. Sau đó Arrow chỉ ra trong tác phẩm Định lý về tính khong thể xẩy ra là không có một nguyên tắc nào lại có thể được hình thành mà tuân thủ tất cả các điều kiện này. Những công trình nghiên cứu sau này đã tập trung làm sáng tỏ những điều kiện của Arrow và nghiên cứu xem chúng có “hợp lý” hay không. Giảm bớt những điều kiện đó cho thấy một hàm phúc lợi xã hội kiểu này là “có thể”. Các nhà kinh tế học tiếp tục đưa ra những quan điểm khác nhau về ý nghĩa của những kết quả nghiên cứu của Arrow. Một trường phái tư duy nhất trí rằng Arrow đã gạt bỏ khái niệm hàm phúc lợi xã hội, trong khi một trường phái khác, bao gồm cả Bergson, lại cho rằng các nhà kinh tế học có thể làm việc với bất kỳ một hàm phúc lợi xã hội “đã cho” nào mà không cần quan tâm trực tiếp đến quá trình hình thành của nó.