Exhaust Price / Giá Thanh Lý Tài Khoản

Giá thanh lý tài khoản là mức giá mà các chứng khoán trong tài khoản đặt cọc kinh doanh chứng khoán sẽ bị thanh lý hoàn toàn để bù đắp cho khoản vay, hoặc để tránh lỗ cho người môi giới. Khi tham gia vào nghiệp vụ đặt cọc mua chứng khoán, nhà đầu tư chỉ thực sự sở hữu một phần trong tổng giá trị tài khoản của mình. Phần sở hữu của nhà đầu tư được gọi là giá trị đầu tư thuần, được tính bằng tổng giá trị số chứng khoán trừ đi phần vay từ người môi giới. Ví dụ: một nhà đầu tư A có $10,000 và vay thêm $10,000 từ người môi giới để mua cổ phiếu. Số cổ phiếu này sau đó sẽ được người môi giới giữ lại trong tài khoản đặt cọc làm khoản đặt cọc cho số tiền đã cho nhà đầu tư vay. Giả sử lúc đó giá lô cổ phiếu là $25,000 thì giá trị đầu tư thuần của nhà đầu tư sẽ là $15,000. Kiểu kinh doanh này đem lại thu nhập khá hấp dẫn cho người môi giới tuy nhiên nó cũng khá rủi ro nếu giá chứng khoán tụt xuống dưới giá trị khoản vay. Khi đó, giá trị đầu tư thuần sẽ âm, và người môi giới nhiều khả năng sẽ gánh chịu khoản lỗ này. Để tránh rủi ro này, người môi giới sẽ đặt ra mức giá mà khi lô chứng khoán chạm giá đó, lập tức người môi giới có quyền bán ngay để tránh thua lỗ. Mức giá này thường được tính toán ra từ tỉ lệ đặt cọc tối thiểu (tỉ lệ giữa giá trị đầu tư thuần với tổng giá lô chứng khoán) của nhà đầu tư theo công thức Giá thanh lý tài khoản = (Vốn vay) / (1 - tỉ lệ đặt cọc tối thiểu) Vẫn ví dụ trên, nếu người môi giới qui định, tỉ lệ đặt cọc của nhà đầu tư phải đạt tối thiểu 20%. Mức giá thanh lý tài khoản sẽ là $10,000/ (1 - 20%) = $12,500. Nếu giá cổ phiếu sụt giảm, làm cho lô cổ phiếu nói trên tụt xuống $12,500, người môi giới có thể ngay lập tức thanh lý lô cổ phiếu đó để tránh thua lỗ. Thông thường, các nhà môi giới sẽ cảnh báo các nhà đầu tư trước khi lô chứng khoán chạm giá thanh lý tài khoản để nhà đầu tư tăng đặt cọc và duy trì tài khoản. Một biện pháp khác hay được sử dụng là nhà đầu tư sẽ đặt lệnh dừng lỗ (stop loss order) cao hơn vài giá so với giá thanh lý tài khoản. Vì lý do an toàn, người môi giới luôn phải đặt ra tỉ lệ đặt cọc tổi thiểu để làm sao, mức giá thanh lý tài khoản luôn cao hơn số tiền cho nhà đầu tư vay. Khi giá chứng khoán giảm, việc tìm được người mua cho nó cũng là điều không dễ dàng, và cũng không loại trừ giá sẽ tiếp tục giảm nữa trong thời gian này. Vì vậy một mức biên an toàn tồn tại giữa giá thanh lý tài khoản và giá trị khoản vay là điều hoàn toàn hợp lý.