Option, Option Contract / Quyền Chọn, Hợp Đồng Quyền Chọn

Một loại chứng khoán phát sinh tài chính đại diện cho một hợp đồng được bán bởi người lập quyền chọn cho người mua quyền chọn. Hợp đồng cho phép người mua nó có quyền, nhưng không bắt buộc, được mua hoặc được bán một chứng khoán hay các tài sản tài chính khác tại giá thực hiện trong một thời kì nhất định hoặc trong một ngày cụ thể (ngày thực hiện). Nói cách khác, hợp đồng quyền chọn là hợp đồng cho phép người mua nó có quyền, nhưng không bắt buộc, được mua hoặc được bán: + Một số lượng xác định các hàng hoá, ngoại tệ hay chứng khoán. + Tại (hoặc trước) một thời điểm xác định trong tương lai. + Với một mức giá xác định tại thời điểm ký hợp đồng. Tại thời điểm xác định trong tương lai, người mua quyền có thể thực hiện hoặc không thực hiện quyền mua (hay bán) các hàng hoá, ngoại tệ hay chứng khoán. Nếu người mua thực hiện quyền mua (hay bán), thì người bán quyền buộc phải bán (hay mua). Hợp đồng quyền chọn là những chứng khoán hết sức linh hoạt có thể dùng theo rất nhiều cách. Những người giao dịch sử dụng hợp đồng quyền chọn để đầu cơ- một hành động khá mạo hiểm, trao khi những người bảo hộ sử dụng quyền chọn để giảm rủi ro của việc sở hữu tài sản. Đây là một trong những công cụ để bảo vệ nhà đầu tư khi giá chứng khoán liên tục giảm hoặc giảm đột biến. Trong một vụ đầu cơ, những người lập và người mua hợp đồng quyền chọn có quan điểm xung đột nhau về việc tăng giảm giá của một tài sản cơ sở. Ví dụ, bởi vì người lập hợp đồng quyền chọn sẽ cần phải đưa ra những cổ phiếu cơ sở nếu giá thị trường của chứng khoán vượt quá giá thực hiện, người lập hợp đồng quyền chọn để bán quyền chọn mua tin rằng giá cổ phiếu cơ sở sẽ giảm tương đương với giá thực hiện của quyền chọn trong suốt thời gian quyền chọn có hiệu lực, vì như thế người đó sẽ thu được lợi nhuận tối đa. Điều này hoàn toàn trái ngược với cách nhìn của người mua hợp đồng quyền chọn. Người mua tin rằng giá cổ phiếu cơ sở sẽ tăng, bởi vì nếu điều này xảy ra, người mua sẽ có thể có được chúng với giá thấp hơn, và sau đó bán lại chúng để kiếm lời. Có 2 loại quyền chọn là: Quyền chọn mua (call option) và Quyền chọn bán (Put option) Hợp đồng quyền chọn có chiều dài lịch sử thăng trầm, nó được giao dịch trên thị trường phi tập trung OTC (over-the-counter market) từ thế kỷ 19. Tuy nhiên, các hợp đồng quyền chọn đã tăng vọt trong 30 năm trở lại đây, đặc biệt là kể từ khi Sàn giao dịch Option Chicago CBOE-Chicago Board Option Exchange - được thành lập vào tháng 4 năm 1973 (www.CBOE.com). Tại Việt Nam, hoạt động Option chỉ mới bắt đầu và được thí điểm tại Eximbank vào ngày 24.2.2003, sau đó tại Ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam.