Off-Balance-Sheet Financing / Tài Trợ Vốn Ngoài Bảng

Tài trợ vốn ngoài bảng là một cách thức tài trợ vốn mà theo đó các khoản chi lớn của công ty được để ở ngoài bảng cân đối kế toán thông qua một số phương pháp phân loại sắp xếp tài sản. Các công ty thường sử dụng biện pháp tài trợ vốn ngoài bảng để giữa cho tỉ lệ nợ/vốn cũng như mức độ nhân vốn thấp, đặc biệt trong trường hợp việc xuất hiện một khoản chi lớn trên sổ sách sẽ khiến công ty vi phạm một số điều khoản trong các hợp đồng vay mượn. Ngược với việc sử dụng các khoản vay nợ hay phát hành cổ phần, luôn luôn xuất hiện trên bảng cân đối kế toán thì các khoản tài trợ vốn ngoài bảng luôn được giữ ở ngoài bảng. Vì vậy, các nhà đầu tư, nhà phân tích... khi đọc bảng cân đối kế toán sẽ không thể nào nhận ra những khoản mục này. Các hình thức tài trợ vốn ngoài bảng khá đa dạng, có thể kể đến các hợp đồng liên kết kinh doanh, hợp tác R&D, thuê hoạt động hay biện pháp phát hành chứng khoán bảo đảm bằng thế chấp. Có thể hình dung ra cơ chế của hình thức tài trợ vốn này qua ví dụ về chứng khoán bảo đảm bằng thế chấp: Công ty X đang cần một số vốn để tiến hành dự án mới, họ có một số tài sản cố định giá trị lớn và đang cân nhắc sử dụng chúng để thế chấp. Nếu X thế chấp tài sản đó để vay vốn thì trên bảng cân đối kế toán của công ty chắc chắn số nợ sẽ tăng lên, ảnh hưởng đến các tỷ lệ kế toán của công ty, có thể ảnh hưởng không tốt đến nhà đầu tư. Thay cho cách đó, X có thể thành lập một "đơn vị đặc nhiệm" (có thể dưới hình thức 1 công ty), X kí hợp đồng bán tài sản đó cho đơn vị này. Sau đó, đơn vị này sử dụng khối tài sản đó làm thế chấp để phát hành trái phiếu ra công chúng, huy động vốn cho X. Như vậy, trên thực tế X vẫn có quyền sử dụng tài sản trên, còn khoản nợ trái phiếu lại xuất hiện trên sổ sách của "đơn vị đặc nhiệm" chứ không phải trên sổ sách của X và không ảnh hưởng đến các cân đối nợ/vốn của X. Tài trợ vốn ngoài bảng vừa giúp doanh nghiệp huy động được vốn, đồng thời vẫn duy trì được một bảng cân đối đẹp. Vì vậy, đây là một biện pháp được khá nhiều doanh nghiệp ưa thích.